Gik ma olosi gi plastik itiyogo ahinya e ngima mar pile ka pile kod e loso gikmoko e kar loso gikmoko nikech gik ma gilosogo ok pek ahinya, ginyalo bedo mabor, kendo giyudo pesa ma ok oting’o pesa mang’eny. Kata kamano, wito yugi mag plastik e yo marach kelo rach maduong' ne alwora. Kuom mano, keto gik ma olosi gi plastik e kidienje mopogore opogore mag sayans en gima duong’ ahinya e dwoko mwandu ma ji tiyogo kendo rito alwora.
Kaluwore gi chike mag piny mangima, gik ma olosi gi plastik ipogo ahinya e migepe abiriyo, ma moro ka moro nigi kemikol mopogore opogore kod kido mag tiyo kendo. Kidieny mokwongo en PET (polyethylene terephthalate), ma pile itiyogo e chumbe mag madho, ma nenore maler kendo ma inyalo tiyogo kendo mayot. Kidieny mar ariyo en HDPE (polyethylene ma nigi ng’injo ma malo), ma itiyogo e chumbe mag chak kod gik ma itiyogo e lwoko gik moko, kendo ma itiyogo gi tekone kod nyalo mare mar geng’o kemikol. Kidieny mar adek en PVC (polyvinyl chloride), ma thothne itiyogo e paip kod filim mag plastik, to nitie gi chlorine, mamiyo bedo matek loso kendo. Kidieny mar ang’wen en LDPE (polyethylene ma nigi ng’injo matin), ma itiyogo e ng’injo mag plastik kod gik ma iketo e plastik, kendo ma itiyogo gi ng’injo mare ma nyalo lokore. Kidieny mar abich en PP (polypropylene), ma itiyogo ahinya e kontena mag chiemo kod gik ma itiyogo e mtoka, ma ng’ato nyalo ng’eyo ni ok nyal geng’o ng’ich ahinya kendo nyalo tiyogo kendo. Kidieny mar auchiel en PS (polistarin), ma itiyogo e loso gik ma itiyogo e mesa kod gik ma itiyogo e keto gik moko e mesa, ma ok pek ahinya to tek mondo okethre. Kidieny mar abiriyo en plastik mamoko, koriwo plastik mag injinia kaka PC (polycarbonate), ma pile itiyogo e gige stima kod gige thieth.
Ka itiyo gi plastik e kidienje mopogore opogore kaluwore gi sayans, ok kony mana e bero kaka inyalo tiyo kodgi kendo, to bende odwoko piny chilo ma ni e alwora. Kuom ranyisi, PET kod HDPE nigi kwan maduong’ mar loso gik moko kendo inyalo losogi mondo gibed gi fiber kata kontena kokalo kuom losogi mopogore opogore. Kata kamano, PVC kod PS nigi gik ma nyalo kelo hinyruok kendo dwarore ni otimnegi gik moko makende. Joma tiyo kod gik moko bende onego ong’e maber ber mar pogo gik ma itiyogo gi plastik, pogogi kaluwore gi gik ma itiyogo sama gibologi, kendo tiyo kanyakla gi sistem mag loso gik ma itiyogo kendo e alwora.
E kinde mabiro, ka ng’ato osebedo ka timo dongruok e weche mag plastik ma nyalo kethore kendo ma nyalo tiyo kendo, yo ma ibiro ketogo plastik e kidienje kod ritogi biro bedo maber moloyo. Kokalo kuom puonj mag chike, loso gik manyien mag teknolojia, kod bedo gi ng’iyo mar oganda, keto gik moko e kidienje mopogore opogore kendo dwokogi kendo gik ma olosi gi plastik biro dhi nyime e yo mar dongruok ma nyalo medore, ma biro konyo e rito gik ma dongo e piny.
