Chakre ne ochakogi, gik ma olosi gi otas, ma nigi gik ma opogore opogore mag ringruok kod gik ma itiyogo e yore mathoth, osebedo gik ma dwarore ahinya e ngima dhano. Chakre gik machon mag ndiko nyaka gik ma sani itiyogo e keto gik moko e mtoka kod gik ma itiyogo e loso gik moko, gik ma itiyogo gi otas ok ting’ mana wach mar rieko, to bende gimulo ngima dhano pile ka pile ahinya.
Kaluwore gi weche machon, loso otas okawe kaka gima duong’ ahinya e ngima dhano. E higa mar 105 AD, Cai Lun mar Los Han ma Wuokchieng' mar China nomedo loso papia, ma nomiyo loso papia obedo mayom kendo ok oting'o pesa mang'eny. Bang’e, teknolojino ne olando e piny Jo-Arab kendo bang’e ne olandore e piny mangima, kendo ne okawo kar slip madongo mag yien kod oboke ma nengogi tek kaka yo maduong’ ma ne itiyogo e ndiko paro kod weche. Tiyo gi otas e yo malach osemiyo somo, sayans, kod kit oganda olandore ahinya, kendo osemiyo ng’eyo ma ng’ato matin ma nigi huma ok nyal yudo.
E piny ma sani, kwan mar gik ma itiyogo gi otas osemedo medore ahinya. Gik ma igoyo kaka buge, gaset, kod gaset pod gin yore madongo mag keto weche e piny. Kata obedo ni teknoloji mar dijital osebedo ka dongo mapiyo ahinya, somo oboke pod ohero ji ahinya nikech kaka onyalo mulo gik moko kendo miyo ng’ato winjo maber. Bende, dwaro mar gik ma itiyogo gi otas dhi nyime medore e tich mar keto gik moko e paket, kendo gik ma ok ketho alwora kaka boksi ma nigi lum kod sanduku mag otas gin gik ma nigi tich maduong’ ahinya e tero kod uso gikmoko. Ka opim gi plastik, otas yot moloyo kendo nyalo kethore, ma luwore gi yo ma ji luwo e dongruok ma nyaka chieng’.
Nengo mar loso gik ma olosi gi otas bende en gima duong’ maromre. Chakre ng’ado otas kod loso origami nyaka loso otas ma nyasani, otas inyalo loso gi rieko mondo olos gik mabeyo ahinya. Jogo ma loso gik moko kinde ka kinde tiyo kod otas makende mondo olos kadi mag ohala kod oboke mag rwako ji, ma miyo gik ma ji tiyogo pile ka pile bedo gi ng’injo makende kendo bedo gi ng’eyo mar nyasi.
Kata kamano, tiyo ahinya gi gik ma itiyogo gi otas bende osekelo pek mag alwora. Kuong’ruok mar mwandu mag bungu kod chilo mag piny ma luwore gi loso otas, miyo ji dwaro yore mathoth ma ok ketho alwora, kaka keto otas ma itiyogo kendo kod yore mamoko mag tiyo kod yore mag dijital. Kata obedo ni mano timore, kuom kinde mabiro, gik ma olosi gi otas biro dhi nyime bedoe nikech kaka ginyalo tiyo, gin gi tich maduong’ e kit oganda, kendo ginyalo konyo e chuny ng’ato.
Gik ma iloso gi otas ok gin mana gik ma teknoloji oloso, to bende gin jo aneno mag dongo dongo. Gitudo gik machon kod gik mabiro timore e kinde mabiro, gik ma tiyo kod gik ma nyalo timore, ka ginyiso kaka rieko mag dhano nigi gik mopogore opogore kendo ma nyalo loso gik moko.
